- Ubezpieczenie nagrobka jest dobrowolne i zazwyczaj jest to opcja dodatkowa w polisie mieszkaniowej.
- Najczęściej nagrobki są niszczone przez przewalone drzewa, konary bądź przewrócone sąsiednie pomniki.
- W przypadku dewastacji lub kradzieży elementów nagrobka – poinformuj o zdarzeniu policję, zabezpiecz dowody i jeżeli masz polisę zgłoś szkodę ubezpieczycielowi.
Przed dniem Wszystkich Świętych wiele osób porządkuje groby bliskich i przy okazji sprawdza stan nagrobków. Zdarza się jednak, że zamiast przygotowań do święta zmarłych czeka nas przykre zaskoczenie: pęknięta płyta, uszkodzony pomnik czy zniszczone inne elementy nagrobka. Eksperci Rzecznika Finansowego wyjaśniają w dwóch poradnikach – co właściciel grobu powinien zrobić w takiej sytuacji by uzyskać odszkodowanie i jak zapewnić ochronę ubezpieczeniową nagrobka zanim wydarzy się szkoda:
- poradnik „Dlaczego warto ubezpieczyć nagrobek?” – link: https://rf.gov.pl/wp-content/uploads/2026/10/Dlaczego-warto-ubezpieczyc-nagrobek.pdf
- poradnik „Kto jest odpowiedzialny za szkody na cmentarzach?” – link: https://rf.gov.pl/wp-content/uploads/2026/10/Kto-jest-odpowiedzialny-za-szkody-na-cmentarzach.pdf
Jak można ubezpieczyć nagrobek?
Najłatwiej ubezpieczyć nagrobek wykupując jego ochronę w ramach ubezpieczenia domu, mieszkania czy gospodarstwa rolnego. Niektórzy ubezpieczyciele oferują też samodzielne ubezpieczenia nagrobków. Co istotne, wspomniane ubezpieczenia są dobrowolne, do ich zakupu nikt nie może obligować opiekunów grobów – ani jednostka samorządu terytorialnego (najczęściej gmina), w zarządzie której znajduje się cmentarz, ani inny zarządca nekropolii (najczęściej parafia czy gmina wyznaniowa).
Zawierając umowę należy podać sumę ubezpieczenia nagrobka, która powinna odzwierciedlać realną wartość pozwalającą na jego odtworzenie. Czasem w przypadku cennych zabytkowych pomników warto zlecić specjalistyczną wycenę rzeczoznawcy.
W praktyce najczęściej jest tak, że ubezpieczyciele stosują limity wypłaty odszkodowania np. do 20 tysięcy. Dowiedzmy się więc wcześniej czy proponowane warunki ubezpieczenia takie limity przewidują i w jakiej są one wysokości. Limit oznacza bowiem maksymalny poziom odpowiedzialności ubezpieczyciela przy szkodzie.
Radzimy również sprawdzić jakie zdarzenia obejmie polisa ochroną oraz których szkód nie pokryje ubezpieczenie.
– Zazwyczaj ubezpieczenie nagrobka zadziała przy szkodach spowodowanych przez zdarzenia losowe takie jak: huragan, deszcz nawalny, uderzenie pioruna, upadek drzew i masztów, pożar, powódź, trzęsienie ziemi, uderzenie pojazdu mechanicznego czy statków powietrznych. Ochrona będzie również w przypadku kradzieży czy dewastacji nagrobka – mówi Aleksander Daszewski, zastępca dyrektora Departamentu Klienta Rynku Ubezpieczeniowo-Emerytalnego.
– Zwróćmy także uwagę, co w większości produktów również jest w ochronie, czy proponowana polisa obejmuje zniszczenia spowodowane przez dzikie zwierzęta np. przez tak często spotykane w ostatnim czasie, również na cmentarzach, dziki – dodaje Aleksander Daszewski.
Ekspert wskazuje również wyłączenia ochrony, czyli przypadki zdarzeń, które są zazwyczaj wyłączane z ochrony przez ubezpieczycieli. Są to szkody spowodowane osuwaniem się i zapadaniem ziemi, zabrudzeniem czy zanieczyszczeniem nagrobka woskiem, sadzą lub dymem, powstałe w wyniku naturalnego starzenia się lub degradacji materiału, kradzież elementów dekoracyjnych nieprzymocowanych trwale do nagrobka np. wieńców czy zniczy. Ubezpieczyciele wyłączają również z ochrony szkody wyrządzone przez podmioty prowadzące działalność na terenie cmentarza np. firmy pogrzebowe czy kamieniarzy.
Jeżeli dojdzie do szkody, należy zgłosić ją jak najszybciej ubezpieczycielowi zgodnie z procedurą określoną w umowie i przekazać wymagane dokumenty, filmiki i zdjęcia oraz w przypadku dewastacji nagrobka –– potwierdzenie zgłoszenia zdarzenia policji, jeśli je sporządzono.
Drzewo lub sąsiedni nagrobek uszkodziły pomnik – kto odpowiada?
Najczęściej nagrobki, szczególnie na cmentarzach ze starym drzewostanem, niszczone są przez upadające podczas wichur czy burz drzewa i ich gałęzie. Jeżeli na nagrobek przewróciło się drzewo, spadł konar trzeba ustalić przyczynę takiego zdarzenia. Sam fakt, że konary pospadały podczas wichury, nie przesądza o odpowiedzialności konkretnego podmiotu np. zarządcy cmentarza. Znaczenie ma m.in. to, czy drzewo było chore lub spróchniałe, czy jego stan wskazywał na zagrożenie i czy ten, kto odpowiada za utrzymanie terenu cmentarza właściwie o nie dbał. W zależności od tych okoliczności odpowiedzialność może ponosić zarządca cmentarza albo inny podmiot zobowiązany do pielęgnacji drzew. Wtedy możemy liczyć na odszkodowanie z jego ubezpieczenia OC.
Podobnie jest w przypadku uszkodzenia nagrobka przez przewrócony pomnik lub element ogrodzenia. Odpowiedzialność może spoczywać na zarządcy cmentarza, właścicielu sąsiedniego nagrobka albo innym podmiocie, jeśli można wykazać, że jego zaniedbanie doprowadziło do szkody. Kluczowe jest więc ustalenie przyczyny zdarzenia i ustalenie kto odpowiadał za stan elementu, za pośrednictwem którego doszło do uszkodzenia naszego grobu.
– Chcąc dochodzić odszkodowania za zniszczony nagrobek warto zrobić dokładne zdjęcia uszkodzeń, filmiki obrazujące zniszczenia wraz z miejscem zdarzenia i jego prawdopodobnej przyczyny, a także, jeżeli to możliwe zebrać oświadczenia świadków. Następnie można skierować roszczenie do odpowiedzialnego podmiotu lub jego ubezpieczyciela OC, jeśli posiada on odpowiednią polisę – mówi radca prawny Aleksander Daszewski.
Ktoś zdewastował nagrobek, ale sprawca jest nieznany
Zarysowany czy pomalowany pomnik, rozbita płyta bądź wyrwane metalowe elementy nagrobka mogą być skutkiem celowej dewastacji. W takiej sytuacji powinno się zgłosić zdarzenie policji, wykonać dokumentację fotograficzną i zapytać zarządcę cmentarza czy dysponuje nagraniami monitoringu lub informacjami, które mogą pomóc ustalić sprawcę.
Jeśli sprawca zostanie zidentyfikowany, można rozważyć dochodzenie od niego odszkodowania. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy nie uda się ustalić, kto zniszczył nagrobek.
– Nieustalenie sprawcy nie oznacza jednak, że poszkodowany nie ma żadnych możliwości uzyskania pieniędzy na naprawę nagrobka. Wtedy właśnie przydatna będzie własna polisa. Zakres ochrony zależy od warunków konkretnej umowy, przy czym standardowo większość towarzystw rozszerza ochronę w standardowej polisie na ryzyko wandalizmu. Znaczenie tu mogą mieć też definicje dewastacji czy wandalizmu przyjęta przez ubezpieczyciela – mówi Aleksander Daszewski.
Więcej praktycznych informacji o ubezpieczeniach nagrobków i odpowiedzialności z szkody zamieszczamy w poradnikach przygotowanych przez naszych ekspertów.